ul. Daszyńskiego 12, 59-900 Zgorzelec
tel: (0-75) 77 54 616
http://www.euroopera.org
Stowarzyszenie:
Wiedza:
Via Regia - Symbol
Michał Zarębski
Symbol
VIA REGIA odróżnia się od innych tras turystycznych nazywanych "drogami", których jest w Niemczech ponad 100 przede wszystkim tym, że nie jest produktem gospodarczym turystyki, lecz rzeczywiście tradycyjną, pulsującą życiem komunikacją międzynarodową. Jej znaczenie gospodarcze jest podstawą bogactwa urbanistycznego, które jest uwarunkowane kulturalnym i turystycznym urokiem tej drogi oraz miejsc wzdłuż niej położonych.
Od czasu zmian, które zniosły podział na dwa bloki polityczne, prezentuje się VIA REGIA jak idea wszechstronnej współpracy w Europie. Europa nie jest już definiowana w geograficzno-ideologicznym zakresie.
Miasta leżące wzdłuż drogi VIA REGIA uważają się za człony łączące ten historyczny szlak handlowy. Często droga ta jest wspominana w związku z aktualnym rozwojem gospodarczym przede wszystkim w miastach wschodnich Niemiec, w Polsce lub na Ukrainie.
Nie można nie zauważyć, że narodziło się symboliczne znaczenie, które dzięki położeniu przy VIA REGIA ma wskazywać na możliwości i predyspozycje ważnego miasta europejskiego. Nietrudno jest znaleźć nazwę VIA REGIA jako symbol służący do reklamy małych przedsiębiorstw, producentów win albo restauracji, które powstały w przeszłości wzdłuż szlaku. Nazwa VIA REGIA ma szczególne znaczenie dla przeżycia i przetrwania przy czym szczególną rolę odgrywa długi odstęp czasu między przeszłością i współczesnością.
Dla powodzenia VIA REGIA, magistrali łączącej wschód z zachodem typowe jest to, że podczas prac budowlanych na A4 zostało założone mnóstwo przedsiębiorstw i parków przemysłowych. Pożądane są miejsca z dobrym ponadregionalnym połączeniem. Efektem jest wykorzystanie regionów przemysłowych wzdłuż A4. Dzięki budowie autostrady Turyngia stała się pożądanym centrum logistycznym. Dla wielu małych miast bliskość autostrady jest gwarancją rozwoju przemysłowego i tworzenia nowych miejsc pracy. Peryferie miast leżących wzdłuż VIA REGIA jak np. Erfurt, Leipzig, Gera, Gotha, czy Bad Hersfeld zwiększyły w ciągu ostatnich dziesięciu lat wielokrotnie swój obszar. W Erfurcie obszar przemysłowy prawie się podwoił. Całkowicie odpowiadając charakterowi drogi, po której ciągle przemieszczali się kupcy i bandyci, żołnierze i pielgrzymi, studenci i posłowie, również i w dzisiejszych czasach spotykają się tu przeciwieństwa, zróżnicowane interesy i poglądy.
Postęp techniczny, jak np. budowa szlaków komunikacyjnych jest z jednej strony koniecznym założeniem dla optymalizacji - albo przede wszystkim ze wzgledów gospodarczych - polepszeniem naszych warunków życiowych. Z drugiej strony jest połączony z działaniami, które wiodą częściowo do decydujących zmian w przyrodzie i krajobrazie, a te mogą znaczyć pogorszenie warunków życiowych. Z tego powodu budowa autostrady była dla wielu niemieckich obywateli z ekonomicznego a przede wszystkim ekologicznego punktu widzenia niezwykle sporna.
Wydaje się, że i to są przeciwieństwa:
Wzdłuż drogi znajduje się mnóstwo zabytków, które potwierdzają zasiedlenie tej przestrzeni od czasu epoki młodszego kamiennego aż do teraźniejszości. Ziemie wschodniej części Niemiec przy VIA REGIA: Turyngia, Saksonia-Anhalt i Saksonia, charakteryzują się dużą ilością chronionych twierdz i zamków, miast i wiosek, są bogate w muzea, teatry, orkiestry albo znane biblioteki i słusznie są nazywane skarbcami kultury. Dalej na wschód dojeżdża się na Śląsk i do Małopolski, z ich zmienną, bogatą historią, która wyznacza kierunek kulturalnego życia tego regionu. A za zachodnią granicą Niemiec, gdzie prowadzi stara VIA REGIA mamy Alzację z celtyckimi i rzymskimi śladami, Lorraine, Champagne-Ardenne, gdzie można odkryć więcej niż tylko szampana czy rzymską katedrę koronacyjną. Między Metz i Paryżem, przy autostradzie oznaczonej numerem 4, tu też można na każdym kroku odczuć jak blisko są połączone losy naszych narodów i jaki sposób wpływały od prawieków na siebie, częściowo pozytywnie, a częściowo niszcząco...
Ale: Nowoczesna turystyka wytworzyła dobę ogólnikowego podejścia. Podróżny nie jest niczym zaskoczony: ten sam hotel, ten sam samochód, ten sam bank, to samo stoisko z przekąskami w całej Europie. W tym nowo utworzonym środowisku wzdłuż autostrady trudno jest zainteresować podróżnego regionalnymi ciekawostkami i te dla niego odpowiednio zaprezentować. Jednocześnie nowoczesne drogi i środki komunikacyjne są podstawowym warunkiem do podróży w przeszłość, do urzeczywistnienia alternatywnych form życiowych, do szukania nowego i nieznanego.
Droga jest z natury rzeczy dynamiczna, łączy ona czasy i światy, żyje zmianami, przeciwieństwami, spotkaniem obcego i innego. Droga zawsze była symbolem ruchu, życia i wędrowania. To odnosi się nie tylko do ciała, ale także do duszy i rozumu. Drogi są już od dawna najważniejszym środkiem budowania wspólnoty. Jeśli uświadomimy sobie, że pod nazwą "droga" znajduje się nie tylko droga komunikacyjna między osiedlami i budynkami, lecz są to przede wszystkim ludzie, którzy na niej żyją, uświadomimy sobie, jakie wartości gospodarcze, turystyczne i kulturalne VIA REGIA dzisiaj ucieleśnia oraz ich symboliczne znaczenie.
Interesujące przy tym jest, że VIA REGIA nie była jak inne drogi Cesarstwa rzymskiego pierwotnie zaplanowana i sztucznie zbudowana, lecz powstała ona dlatego, że "ludzie wybrali się w drogę". Tak pojawił się szlak, tor, droga...
VIA REGIA jest więc odbiciem twórczości indywidualnej i odwagi, które charakteryzują dobę i świat.
Via Regia