Michał Zarębski
Polskie Stowarzyszenie EUROOPERA powstało w październiku 1994 r. Dąży do zbliżenia ludzi różnych kultur, lokalnego rozwoju społecznego, Wspólnej Europy, wzajemnego poznawania się mieszkańców Zgorzelca i Goerlitz.
Cele realizuje poprzez działania w dziedzinie kultury, sztuki oraz nauki, ratowanie pomników dziedzictwa europejskiego, propagowanie różnorodnych form rozwoju duchowego i fizycznego, współpracę z organizacjami krajów sąsiadujących, edukację i oświatę kulturalną.
Organizmu żywego nie da się opisać, bowiem wciąż ewoluuje. Można wyłącznie uchwycić jego stan w pewnym momencie, który już za chwilę będzie przeszłością.
Polskie Stowarzyszenie EUROOPERA może pochwalić się piękną tradzcją. Powstało z inicjatywy grupy mieszkańców Zgorzelca zachęconych pomysłem Polki mieszkającej w Niemczech, pani Elżbiety Zimmermann.
Od początku istnienia jego idea opierała się na potrzebie wypracowania wspólnego mianownika dla społeczności mieszkających po obu brzegach Nysy. Próbowano ideę tą realizować od początku poprzez działania na niwie kultury, później również nauki.
Pomysłem inspirującym była idea zbudowania filharmonii spinającej swym gmachem dwa brzegi rzeki granicznej, aby sztuka muzyki mogła spełniać rolę katalizatora integracji kulturalnej. Zamierzenia nie zrealizowano, jednak śmiałość tego pomysłu dała impuls przyszłym działaniom stowarzyszenia. Efektem był początek procesu ratowania zgorzeleckiej części Starego Miasta. Popadającą w ruinę pierzeję nadnyskich kamieniczek chronili członkowie Euroopery zamykając na prywatne kłódki bramy i drzwi tych domów. Brak jakiegokolwiek zabezpieczenia powodował postępującą dewastację kamienic. Stowarzyszenie odrestaurowało pierwszą z nich - dom w którym mieszkał Jakub Boehme, tworząc później w nim Izbę poświęconą jego osobie. Upowszechnianie wiedzy i przybliżanie postaci szewca, mistyka i filozofa stało się częścią działalności Euroopery.
Stowarzyszenie zabiegało także przez cały czas o odbudowę starego Mostu Nyskiego, którego funkcja była od początku historii miasta pozycją o bardzo dużym znaczeniu dla jego rozwoju. Również i obecnie jego odbudowa spowoduje połączenie zgorzeleckiego Przedmieścia Nyskiego z lewobrzeżną, zabytkową częścią miasta i przyczyni się do odrestaurowania tej historycznej dzielnicy. Proces zapoczątkowany odbudową Domu Boehmego jest widoczny każdego kolejnego roku coraz wyraźniej, odbudowano już ponad połowę domów pierzei nadnyskiej.
Następnym etapem działalności stowarzyszenia był okres działań kulturalnych z dużym zaangażowaniem młodzieży zgorzeleckiej, działania proekologiczne i krajoznawcze z cyklem wykładów i spotkań. Spotkania Polaków i Niemców z okazji Świąt Bożego Narodzenia ze wspólnym kolędowaniem i łamaniem się opłatkiem. Spotkania medytacyjne z udziałem mieszkańców z obu stron Nysy. Wystawy organizowane wspólnie ze stroną niemiecką, ostatnia prezentowana wystawa obrazuje przemiany, jakim ulegało Przedmieście Nyskie, materiały do niej dostarczyła strona polska i niemiecka. Działa rozwijająca się grupa kabaretowa, osiągająca sukcesy na imprezach krajowych, organizowane są spotkania z elementami muzyki różnych kultur oraz działania artystyczne towarzyszące spotkaniom wystawienniczym. Wystawy malarstwa, ceramiki, ekslibrisów, rzeźby oraz innych kierunków plastycznych wypełniają salę wystawienniczą Domu Boehmego.
Stowarzyszenie Euroopera podjęło działalność wydawniczą wydając pierwsze dzieło Jakuba Boehmego "Aurora" w języku polskim, wydając historyczne zeszyty naukowe pt. "Szkice Górnołużyckie" i literackie "Boso po Nysie".
Podjęta w roku 1977 realizacja projektu rekonstrukcji Słupa Dystansowego poczty polsko-saskiej dobiegła końca. Jest on, po powrocie na swoje historyczne miejsce na Domu Studziennym, symbolem integracji miasta, normalizacji stosunków polsko-niemieckich i nowego ładu europejskiego. Będzie także ponownie spełniał rolę drogowskazu u wylotu nowego Mostu Staromiejskiego. Ratowanie pomników kultury europejskiej wpisane w swoją działalność, zamierza Euroopera kontynuować, planuje stworzenie lapidarium przy organizowanym obok Domu Boehmego Muzeum Łużyckim. Mogłoby tam znaleźć swoje miejsce wiele zapomnianych pomników kultury. Projekt powołania Muzeum w Zgorzelcu powstał rok temu i jest w fazie wstępnej realizacji. Przekazano stowarzyszeniu kamienicę, powołany został komitet organizacyjny i jest dla projektu poparcie środowiska muzealniczego oraz niezbędne eksponaty. Potrzeba powołania tego typu placówki podnoszona była od dawna, tak po stronie polskiej, jak i niemieckiej.
Z inicjatywy Euroopery spowodowano uprzątnięcie starego cmentarza na Ujeździe oraz odrestaurowano pamiątkowy kamień poświęcony astronomowi B. Scultetusowi w miejscu jego urodzenia.
Przez dziesięć bez mała lat swojego istnienia, Stowarzyszenie Euroopera wniosło do oferty kulturalnej miasta wiele nowych wartości, działając, co wypada podkreślić, wyłącznie społecznie, nie pobierając za prowadzoną działalność żadnego wynagrodzenia.
Myśl Boehmego, stale obecna w działaniach Euroopery, znalazła swój wyraz w zorganizowanej w tym roku międzynarodowej konferencji "Novum a proces rozwoju". Zorganizowano ją wspólnie z Instytutem Filozofii Uniwersytetu Wrocławskiego. Trzydniowa konferencja dała początek współpracy, której następnym przedsięwzięciem będą spotkania filozoficzne w Domu Jakuba Boehmego z udziałem naukowców z Instytutu Filozofii. Pozwoli to przybliżyć zainteresowanej społeczności zgorzeleckiej podstawowe przesłanki myśli Jakuba Boehmego i innych filozofów.
Podobny cel, choć inną formę ma mieć impreza inaugurowana w tym roku pod nazwą "Jakuby". Jej celem jest m.in. odbrązowienie postaci Boehmego i ukazanie go jako zwykłego szewca, obywatela miasta, któremu przytrafiały się rzeczy niezwykłe. Prekursorem festynu Jakuba była Euroopera, dostrzegając w nim możliwości łączenia postaci mistrza Boehmego z promocją miasta.
Stowarzyszenie Euroopera kształtowało w jakiejś części kulturalny wizerunek europejskiego miasta Görlitz-Zgorzelec i próbę uzyskania miana Europejskiej Stolicy Kultury przyjmuje z radością. Przyszłość miasta wiązać się winna z coraz bogatszą ofertą kulturalną, która przyciągać powinna turystów i miłośników sztuki. Mamy do tego pełne prawo i warunki w postaci zachowanego w doskonałym stanie, niezwykle malowniczego starego miasta. Wielokulturowa społeczność daje także nadzieję na wypracowanie tolerancyjnego wzorca społecznego, zgodnego z istniejącymi tradycjami z okresu Cesarstwa Rzymskiego. Uformowany wówczas ideał tzw. "Pax Romana" do dziś stanowi niedościgły wzór Europy zbudowanej na zasadach prawa, pozwalający żyć i rozwijać się wszystkim wyłaniającym się w jej ramach nowościom i ideom.